B6: Lighthill Raporu: İlk Yapay Zeka Kışının Başlangıcı

Tarihler 9 Mayıs [müzik] 1973. Londra'da kraliyet Enstitüsü. Kameralar kayıtta. [müzik] Sahnede yapay zeka

kelimesini 17 yıl önce icat eden John McCarty, Edinburg'dan Donald Mitchy ve nöropsikolog Richard [müzik] Gregory

var. Karşılarında ise tek bir kişi oturuyor. Cambridge'in [müzik] saygın matematikçisi Sir James Lightill.

Lightill bir yapay zeka araştırmacısı değil. Ancak hükümet [müzik] için hazırladığı

49 sayfalık bir rapor üzerinden koca bir bilim dalını yargılamak için [müzik] orada. Gecenin başlığı tek bir cümle.

Genel amaçlı bir robot sadece bir yanılsamadan ibarettir. Salondaki herkes [müzik] biliyor ki bu sadece bir

akademik tartışma değil. Light Helen raporu çoktan masaya konmuş, kararı büyük ölçüde [müzik] şekillendirmiş

durumda. Bu gece o kararın kamuoyu önünde son kez tartışılacağı fırsatlardan biri.

Hükümetin bu iş için alan [müzik] dışından bir rasyonalisti seçmesi tesadüfi değildi. Lightill oradaydı.

Çünkü [müzik] yapay zekanın yıllardır vaadettiği iyimserliği soğuk ve tavizsiz bir gerçeklikle test etme vakti

gelmişti. İngiltere'nin bilim araştırma konseyi yapay zekaya dökülen paraların

karşılığını [müzik] verip vermediğini merak ediyordu. Bu değerlendirmeyi bizzat bu sahada

[müzik] çalışan birine yaptırmak tarafsızlığı zedeleyecekti. Bu yüzden alana hiç bulaşmamış, saygın ve rasyonel

bir isim aradılar. Sir James [müzik] Lighthill. Light Hill akışkanlar dinamiği üzerine

uluslararası [müzik] çapta tartışılmaz bir otorite kabul edilen dönüm noktası niteliğinde çalışmalara imza atmış

parlak bir matematikçiydi. Bir formülün ya doğru ya da yanlış olduğu kesinliğin dünyasından geliyordu.

Yapay zeka araştırmacılarının deneyelim [müzik] belki çalışır şeklindeki yumuşak bilim tarzı ona tamamen tersti. raporunu

hazırladığında yapay zeka alanını tamamen reddetmek yerine cerrahi bir müdahaleyle alanı üç ana parçaya ayırdı.

Bir tarafta fabrikalardaki ileri otomasyon sistemleri vardı. [müzik] Lighill bu alanları faydalı buluyordu.

Diğer tarafta biyolog ve psikologların insan beynini anlamak için geliştirdiği [müzik] sinir sistemi simülasyonları yer

alıyordu. Bu alanda ona göre bilimsel [müzik] olarak meşru bir çabaydı. Fakat asıl yıkıcı eleştirisini bu iki

alanın arasında köprü kuracağı iddia edilen üçüncü hedefe yöneltti. Robot inşası ve genel yapay zeka. Light

Hillal'a göre böyle bir köprü hiçbir yere çıkmıyordu. Robot araştırmaları bilimsel [müzik] bir temelden yoksundu

ve koca bir çıkmaz sokaktan ibaretti. Light'ın [müzik] elindeki en büyük silah tek bir kavrama dayanıyordu. Kombinatory

patlama. Şu senaryoyu ele alalım. >> [müzik] >> Bir robota iki kapılı küçük bir odada

yolunu bulma görevini verin. Hesaplaması basit. Birkaç saniyede [müzik] çözebilir. Şimdi aynı robotu 50 kapalı

uzun koridorlardan oluşan gerçek [müzik] bir binaya yerleştirin. Gerçek dünyanın değişkenleri işin içine girdiğinde

[müzik] olası yolların sayısı öyle hızlı çoğalır ki dünyanın en güçlü bilgisayarı bile

ömür boyu bu hesaplamayı bitiremez. Lightill'ın gördüğü tam olarak buydu. Yapay [müzik] zeka araştırmacıları

laboratuvardaki küçük kontrollü problemleri çözüp yakında gerçek [müzik] dünyanın karmaşıklığını da aşacağız

vizyonunu savunuyorlardı. Lighthill [müzik] ise bunun matematiksel olarak imkansız olduğunu belirtiyordu.

Hesaplama ihtiyacı katlanarak büyüyor ve [müzik] sistem çöküyordu. Lightel'e göre bu alan laboratuvarların dışına asla

çıkamayacaktı. O gece Kraliyet Enstitüsündeki sahnede yapay zeka savunucuları Lightill'in

iddialarına karşı etkili bir argüman sunamadı. Donald Mich ekranda bir film şeridi oynattı. [müzik] Filmde Freddy

vardı. Edinburg'da geliştirilen tek gözlü bir kamerayla dağınık parçalar arasından [müzik] kendi başına bir

oyuncak araba toplayan bir robot. Mii'nin mesajı açıktı. İşte laboratuvarların dışına çıkamayacağı

söylenen alanın somut bir kanıtı. [müzik] Ama Lightill bu videoyu ticari bir

karşılığı olmayan 16 saat süren bir oyuncak yapma gösterisi [müzik] olarak küçümsedi. Asıl savunmayı yapması

beklenen kişi yapay zeka isminin babası John McCarty'di. [müzik] McCarty Lightill'ın matematiksel

kesinliğine felsefi argümanlarla karşılık [müzik] verdi. Nöropsikolog Gregory da beynin çalışma prensiplerine

[müzik] dair kendi görüşlerini ekledi. Ama Light Hill hiçbirinden geri adım atmadı. O geceden bugüne kimin daha ikna

edici olduğu hala tartışma konusu. Bazı gözlemciler McCarty'yi [müzik] entelektüel olarak daha keskin bulurken

bazıları Light'ın odaklandığı somut sorunlardaki şüpheğinin zamanla haklı çıktığını düşünüyor.

[müzik] Tartışmanın ardından sonuç gecikmedi. Aylar içinde konsey fonları durdurdu.

>> [müzik] >> İngiltere'de de yapay zeka araştırmaları büyük ölçüde tasfiye edildi. Sadece

Edinburg'daki birkaç [müzik] küçük ekip hayatta kalabildi. Etkisi İngiltere ile de sınırlı kalmadı.

Atlantiğin ötesinde Amerika'da da benzer bir daralma yaşanıyordu. Aynı yıl çıkan Mensfield değişikliği Amerikan [müzik]

Kongresi'nin Darpay'ı yalnızca doğrudan askeri faydası olan projelere fon vermeye zorlamasını sağlamıştı.

Açık uçlu genel yapay zeka araştırmalılarının finansmanı [müzik] orada da kesintiye uğruyordu.

Lightel'ın raporu bu süreci tek başına doğurmadı ama ona en yüksek sesli [müzik]

en resmi referansı vermiş oldu. Yıllar sonra bazı tarihçiler koca bir 10 yılın küresel bir yapay zeka kışına döndüğü

anlatısının abartılı olduğunu öne sürecekti. Ama İngiltere'deki [müzik] kesinti tartışmasız bir gerçekti.

Birinci yapay zeka kışığı en azından orada resmen başlamıştı. Peki [müzik] o gece kim haklıydı?

50 yıl sonra dönüp baktığımızda cevap şaşırtıcı. O günün şartlarında [müzik] Lightel gerçekten haklıydı.

O dönemin kural tabanlı sembolik [müzik] yapay zekası gerçekten de kombinatoryal patlama duvarını aşamamıştı ve Lightill

bunu görmüştü. Yapay zeka Lightel'ın işaret ettiği o duvarı kuralları daha iyi yazarak geçmedi. 30 küsür yıl sonra

ortaya çıkan bambaşka bir yöntemle [müzik] donanımların güçlenmesi ve kural yazmak

yerine veriden öğrenen yapay sinir ağları sayesinde [müzik] yeni bir rota çizerek açtı. Yani

McCarty'nin yapay zekasının geleceğe dair vizyonu doğruydu ama sandığından çok daha dolanbaşlı ve çok daha uzun bir

yoldan gerçekleşecekti. [müzik] O gece salonu terk eden dört adam aslında haklıydı. Ancak tarih onları

bambaşka bir zaman dilimlerinde haklı [müzik] çıkaracaktı. Mantıkla inşa edilmek istenen zeka o gece aşılmaz bir

matematiksel duvara çarpmıştı ve böylece zekanın izi önündeki uzun ve inişli çıkışlı kış mevsimine [müzik] girmiş

oldu.